Bến tượng A Sào, nơi gắn liền với tên tuổi của Quốc Công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn.

Xã A Sào được biết đến là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa với nhiều di tích có giá trị về kiến trúc, nghệ thuật. Mỗi di tích đều gắn với một câu chuyện, một nhân vật hay một giai đoạn phát triển của quê hương, góp phần tạo nên bản sắc riêng của vùng đất này. Tiêu biểu có thể kể đến quần thể Di tích lịch sử-văn hóa quốc gia Đình - Đền - Bến Tượng A Sào, gắn liền với những sự kiện về người anh hùng dân tộc, Quốc Công Tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn. Sử sách lưu truyền, khi triều đình nhà Trần thực hiện cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ nhất, Trần Quốc Tuấn tuổi vừa 18, được phong tước Thượng Vị Hầu, được triều đình giao về trấn thủ A Sào. Trước khi bước vào cuộc kháng chiến lần thứ hai, đích thân vua Trần đã cùng Trần Quốc Tuấn về chỉ đạo xây dựng vùng ven sông Hóa, A Sào trở thành đất Thánh trong thế trận thủy chiến chống Nguyên - Mông ở vùng duyên hải phía Bắc. Trong cuộc kháng chiến chống Nguyên - Mông lần thứ ba, A Sào được chọn là nơi đặt đại bản doanh của Trần Hưng Đạo.

Ở A Sào còn có đền Lộng Khê. Đây là nơi thờ vị Quốc sư triều Lý, họ Dương, tên Không Lộ - người có công lao to lớn giúp Nhân dân địa phương khai hoang, trị thủy, xây dựng cuộc sống ấm no, thanh bình. Đền còn là nơi thờ Thái úy Lý Thường Kiệt và phối thờ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn. Dưới triều Lý, một số vùng của A Sào ngày nay đẹp nổi tiếng trong vùng. Sử sách đã từng ghi: “Phụ Phượng (tức Phụ Dực) có Đào Động, Lộng Khê, Tô Đê, A Sào tứ cố cảnh”. Ở A Sào hôm nay còn nhiều di tích lịch sử, văn hóa nổi tiếng khác như Di tích lịch sử văn hóa quốc gia đình Hiệp Lực, Di tích kiến trúc nghệ thuật đình Vược.

Di tích kiến trúc nghệ thuật đình Vược, xã A Sào.

Ông Nguyễn Đạt Vinh, thôn Nguyên Xá, xã A Sào bộc bạch: Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, mỗi người dân chúng tôi luôn mang trong mình một niềm tự hào sâu sắc. Mỗi mái đình, cây đa, giếng nước hay con đường làng dường như đều mang trong mình một câu chuyện, một dấu ấn riêng. Những giá trị ấy khiến chúng tôi hiểu rằng mình đang được sống trên một vùng đất không chỉ có cảnh sắc thân thuộc mà còn có chiều sâu văn hóa và lịch sử đáng trân trọng.

Đồng chí Nguyễn Đức Tiến, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã A Sào cho biết: Trên địa bàn xã hiện có 52 di tích được đưa vào danh mục kiểm kê. Trong đó, có 16 di tích được xếp hạng, gồm 3 di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia và 13 di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Ngoài ra, còn có 2 lễ hội được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Các di tích lịch sử, văn hóa không chỉ phản ánh trình độ kiến trúc, mỹ thuật của cha ông mà còn là minh chứng sinh động cho truyền thống đoàn kết, lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của các thế hệ đi trước.

Lễ hội truyền thống đền Lộng Khê, xã A Sào.

Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền xã A Sào xác định công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản là nhiệm vụ quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Đồng chí Nguyễn Văn Đô, Phó Chủ tịch UBND xã A Sào chia sẻ: Địa phương thường xuyên quan tâm rà soát, đánh giá hiện trạng các di tích; xây dựng quy chế quản lý, bảo vệ nhằm giữ gìn nguyên vẹn giá trị vốn có của từng công trình. Xã A Sào đặc biệt chú trọng phát huy giá trị các di tích thông qua các hoạt động giáo dục truyền thống, tổ chức lễ hội văn hóa, sinh hoạt cộng đồng và các chương trình tham quan, trải nghiệm dành cho học sinh, đoàn viên, thanh niên. Các tổ chức đoàn thể tích cực phối hợp tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia bảo vệ di tích, giữ gìn cảnh quan môi trường, xây dựng nếp sống văn minh tại các điểm di tích và lễ hội.

Phát huy giá trị di sản văn hóa không chỉ dừng lại ở bảo tồn mà còn hướng tới khai thác hợp lý để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Xã A Sào đang từng bước khai thác tiềm năng di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch, làm cho di sản văn hóa không chỉ là tài sản tinh thần mà còn dần trở thành nguồn lực kinh tế, đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng quê hương.

Nguồn: baohungyen.vn