Nông dân thôn Diêm Phong, xã Ái Quốc thu hoạch lúa Nhật trong vùng liên kết.

Trên những cánh đồng của Hợp tác xã Kinh doanh dịch vụ nông nghiệp (HTX KD DVNN) Vũ Lạc, phường Trần Lãm, giống lúa Nhật DS1 đã trở thành một trong những lựa chọn của nông dân trong sản xuất lúa hàng hóa. Được đưa vào gieo cấy từ năm 2020 gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm với Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển công nghệ An Đình, giống lúa này đang phát huy hiệu quả nhờ năng suất khá, cây cứng và có đầu ra ổn định. Ông Nguyễn Đình Duyệt, Giám đốc HTX KD DVNN Vũ Lạc cho biết: Năm nay là năm thứ 7 HTX liên kết với doanh nghiệp đưa giống lúa Nhật DS1 vào sản xuất, với diện tích 30 - 40ha/vụ. Vụ mùa này, năng suất lúa Nhật ước đạt 2,5 - 2,8 tạ/sào, cao hơn từ 30 đến 50kg/sào so với các giống lúa khác. Thóc tươi được doanh nghiệp thu mua với giá 7.500 đồng/kg, giúp nông dân yên tâm sản xuất.

Hiệu quả của mô hình còn thể hiện rõ ở những hộ mạnh dạn tích tụ ruộng đất, mở rộng diện tích gieo cấy. Tại xã Ái Quốc, bà Lê Thị Ngoan, thôn Diêm Phong là một trong những người đi tiên phong đưa giống lúa Nhật DS1 vào sản xuất với diện tích 7 mẫu. Bà Ngoan chia sẻ: Việc bán thóc tươi trực tiếp cho doanh nghiệp giúp gia đình giảm đáng kể công phơi sấy, hạn chế sự phụ thuộc vào điều kiện thời tiết sau thu hoạch. Mỗi vụ, gia đình thu hoạch gần 20 tấn thóc; sau khi trừ chi phí, thu nhập đạt hơn 40 triệu đồng, cao hơn khoảng 15% so với sản xuất các giống lúa khác. Những kết quả này cho thấy, hiệu quả sản xuất lúa Nhật không chỉ ở năng suất mà còn đến từ cách thức tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Khi có doanh nghiệp đồng hành, nông dân chủ động hơn trong lựa chọn giống, bố trí sản xuất và thu hoạch; sản phẩm làm ra có địa chỉ tiêu thụ, góp phần giảm áp lực tìm kiếm thị trường sau mỗi vụ lúa. Tại HTX SXKD DVNN Tây Phong, xã Ái Quốc, liên kết sản xuất lúa Nhật được duy trì từ năm 2011. Đến nay, HTX đã trở thành một trong những vùng nguyên liệu trọng điểm của doanh nghiệp, với diện tích liên kết trung bình trên 300ha/ năm, chiếm trên 50% tổng diện tích gieo cấy do HTX quản lý. Sản lượng lúa dự kiến được doanh nghiệp thu mua đạt trên 1.000 tấn mỗi năm. Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp phải đối mặt với nhiều rủi ro, việc duy trì liên kết với doanh nghiệp, bảo đảm đầu ra và giá bán ổn định đã tạo niềm tin, động lực để người dân gắn bó với sản xuất. Cùng với đó, ở xã Ái Quốc có HTX SXKD DVNN Tây Tiến đã liên kết sản xuất giống lúa Nhật DS1 với doanh nghiệp trên diện tích 50ha.

Từ những mô hình bước đầu phát huy hiệu quả, liên kết sản xuất lúa Nhật đang được duy trì và mở rộng tại nhiều địa phương. Tại HTX DVNN Quỳnh Thọ, xã Minh Thọ, việc hợp tác với Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển công nghệ An Đình đã được triển khai hơn 10 năm qua. Từ quy mô ban đầu khoảng 20ha, diện tích liên kết tăng lên 70 - 75ha trong vụ xuân và 100 - 120ha trong vụ mùa. HTX đã phối hợp với doanh nghiệp tập huấn kỹ thuật gieo cấy, cung ứng giống, phân bón và hướng dẫn, giám sát quy trình sản xuất từ gieo cấy đến thu hoạch. Lúa sau thu hoạch được doanh nghiệp thu mua ngay tại ruộng. Nhờ đó, hiệu quả kinh tế cao hơn từ 15 đến 20% so với sản xuất thông thường. Đáng chú ý, sản phẩm gạo do thành viên HTX sản xuất được xuất khẩu sang Nhật Bản và một số nước châu Âu. Yêu cầu của thị trường xuất khẩu đặt ra đòi hỏi nghiêm ngặt về kỹ thuật canh tác và quy trình chăm sóc. Vì vậy, tham gia liên kết không đơn thuần là thay đổi giống lúa hay tìm kiếm đầu ra, mà còn là quá trình người nông dân từng bước điều chỉnh tập quán sản xuất, tuân thủ quy trình kỹ thuật và nâng cao ý thức bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Trong điều kiện sản xuất nông nghiệp chịu tác động của biến đổi khí hậu, sâu bệnh và những biến động của thị trường, phát triển các vùng lúa Nhật gắn với liên kết tiêu thụ là một hướng đi góp phần nâng cao giá trị sản xuất lúa tại tỉnh.

Nguồn: Baohungyen.vn